Aan minister Van Weel,
Al vanaf 25 juli staan wij dag en nacht voor de deuren van uw ministerie. Al bijna 50 dagen lezen wij hardop en onafgebroken de namen van meer dan zestigduizend door Israël vermoorde Palestijnen. Zij zijn niet alleen slachtoffer van het Israëlisch bezettingsleger, maar ook van het gebrek aan politieke moed en mede daardoor medeplichtigheid van de Nederlandse regering.
U kunt ons niet negeren. Wij vertegenwoordigen de stem van veel Nederlanders. Volgens het Pew Research Center ( juni 2025) is bijna 80 procent van de bevolking kritisch tot zeer kritisch over het beleid van Israël. Dat blijkt ook uit de rode lijn demonstraties voor de zomer en vele andere protesten zoals de grote demonstratie afgelopen zondag in Brussel, waar ook veel Nederlanders bij waren. Dit leidde helaas tot nu toe nauwelijks tot politieke actie. Zoals Sigrid Kaag zei: “De morele kompas staat nu vaker op straat dan in de politieke wandelgangen.”
De Nederlandse regering blijft steun verlenen aan een staat die zich schuldig maakt aan landroof, oorlogsmisdaden en genocide. Daarmee maakt u niet alleen Nederland, maar ook iedere Nederlander medeverantwoordelijk.
De feiten zijn helder. Het Internationaal Gerechtshof oordeelde in januari 2024 dat er een reëel risico is dat Israël genocide pleegt in Gaza. Daarmee is elke ondertekenaar van het Genocideverdrag verplicht tot actieve maatregelen. Ook Nederland. De Commissie van advies inzake volkenrechtelijke vraagstukken (CAVV) noemde concreet: het weigeren
van wapens of materieel, het opschorten van het Associatieakkoord, het ontmoedigen van investeringen en het uitsluiten van betrokken bedrijven bij overheidscontracten.
De International Association of Genocide Scholars (IAGS) concludeerde onlangs dat Israël genocide pleegt in Gaza. 86 Procent van de wetenschappers stemde voor een resolutie waarin staat dat Israël zich schuldig maakt aan misdaden tegen de menselijkheid, oorlogsmisdaden en genocide. “Het beleid en de acties van Israël voldoen aan de wettelijke definitie van genocide” staat in de tekst.
Daarnaast heeft de VN-Algemene Vergadering in 2024 geoordeeld dat Israëls bezetting van Palestijns gebied onrechtmatig is. In deze resolutie wordt van Israël geëist dat het binnen 12 maanden een einde maakt aan zijn onrechtmatige aanwezigheid in het Bezette Palestijnse Gebied, in lijn met het advies van het Internationaal Gerechtshof (ICJ) van juli 2024 over de juridische consequenties van de Israëlische bezetting en kolonisering van de Palestijnse gebieden. Israël moet zich dus uiterlijk 18 september aanstaande volledig teruggetrokken hebben uit de bezette gebieden maar heeft tot op heden dit bevel volledig genegeerd, waarmee het opnieuw zijn
minachting voor internationaal recht en mensenrechten onderstreept.
Na de Tweede Wereldoorlog hebben we gezegd “Dat nooit weer’’. Daarom werden internationale verdragen afgesloten. Deze blijken nu niet universeel maar selectief te worden toegepast. Zoals minister van Staat, Herman Tjeenk Willink, tijdens de laatste protest sit-in van ambtenaren tegen het Gaza Beleid uitsprak (NRC 5 september): “Ook in Gaza gaat het om inzet van georganiseerd geweld en internationaal vastgelegde waarden.
Kiezen we ervoor iets te doen? Of verspelen we ons laatste restje moreel gezag tegenover de rest van de wereld.” Hij wees erop dat het Genocideverdrag en de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens in 1948 in dezelfde vergadering van de VN zijn vastgesteld. Maar dat daarmee, zo bleek achteraf, hun universele werking nog niet was
gegarandeerd.
Het gaat niet alleen om politieke keuzes, maar ook om juridische verplichtingen. Als lidstaat van de Europese Unie, als ondertekenaar van het Genocideverdrag én van het VN-Handvest, is Nederland wettelijk verplicht om niet langer medeplichtig te zijn aan genocide, oorlogsmisdaden, apartheid en bezetting. Het niet naleven van deze verplichtingen maakt de Nederlandse staat direct medeverantwoordelijk.
Dat betekent concreet:
● Derde staten moeten onmiddellijk alle vormen van hulp of bijstand stopzetten die bijdragen aan het in stand houden van de illegale bezetting;
● Zij moeten wapenleveranties aan Israël beëindigen en alle handel met illegale nederzettingen stopzetten;
● De internationale gemeenschap moet mechanismen opzetten om schade te registreren die voortvloeit uit Israëls militaire bezetting;
● Israël moet worden aangesproken op zijn schendingen van de Conventie voor de Uitbanning van Rassendiscriminatie;
● Er moet een einde komen aan Israëls systeem van apartheid tegen alle
Palestijnen;
● Nederland is verplicht om dit beleid ook zelfstandig te voeren, ongeacht of de EU of andere staten besluiten hiertoe over te gaan. “Wij kunnen niet alleen” is geen excuus onder internationaal recht.
In de Raad Buitenlandse Zaken van 29 en 30 augustus 2025 heeft Nederland gepleit voor hardere sancties. Zoals opschorting van het handelsdeel van het Associatieakkoord en Horizon Europe en een verbod op handel met illegale nederzettingen. Ondanks de grote overeenstemming dat de situatie in Gaza catastrofaal blijft en de toegang ruim onvoldoende is om aan de noden in de Gazastrook te voldoen, kwam Europa niet tot vereenstemming. Nederland zou proberen met een kopgroep verder te gaan.
Vandaag, woensdag 10 september, is het kamerdebat hierover en donderdag, 11 september, het debat over de Algemene vergadering van de VN waar Palestina ook een belangrijk onderwerp zal zijn.
Nu steeds meer blijkt wat we allemaal al wisten namelijk dat Netanyahu zich in Gaza door niemand laat tegenhouden en Gaza Stad tot de grond wil vernietigen, is toch volkomen duidelijk dat er harde sancties moeten komen. Juist Nederland als beste vriend en grootste in- en exporteur moet hier de alarmbel luiden. De situatie is zeer urgent. In Israël wordt al maandenlang een kind per uur gedood. De beelden over de hongersnood en uit Gaza-stad spreken voor zich. Gaza kan niet langer wachten, elk uur, elke minuut telt.
Daarom willen we op hele korte termijn duidelijke antwoorden van u op de volgende vragen.
1. Bent u bereid alle handelsverdragen met Israël op te schorten en bedrijven te vervolgen die betrokken zijn bij mensenrechtenschendingen in Palestina zoals Francesco Albanese in haar rapport from economy of occupation to economy of genocide (juli 2025) aanbeveelt?
2. In het verslag over de informele raad Buitenlandse Zaken schrijft u dat het kabinet nu werkt aan nationale maatregelen tegen de invoer van producten afkomstig uit de onrechtmatige nederzettingen in de door Israël bezette gebieden, in samenwerking met gelijkgezinde landen. Gaat het om een handelsverbod en wanneer verwacht u dat dit zal ingaan? Denkt u dat dat voldoende is?
3. Nederland heeft ook gepleit voor het opschorten van handelsgedeelte van het Associatieakkoord, waar onvoldoende draagvlak was in de raad. Gaat Nederland hier nu zelf mee aan de slag, in samenwerking met gelijkgezinde landen?
4. Gaat Nederland alle export van militaire en dual use goederen naar Israël stoppen?
5. Wat gaat u doen aan de inkoop van militair materiaal van Israëlische wapenfabrikanten (2 miljard de afgelopen vijf jaar), waardoor een oorlogsindustrie wordt gespekt die vernietiging van Gaza mede mogelijk maakt? Wapens die getest zijn op Palestijnen. Uit een opiniepeiling blijkt dat 46 procent van de Nederlandse bevolking import van wapens uit Israël wil stoppen.
6. Hoe denkt u over een internationale interventie in Gaza buiten de Veiligheidsraad om zoals een groep oud-ministers en oud-diplomaten voorstellen?
7. Wat gaat Nederland doen als Israël zich 18 september 2025 niet heeft teruggetrokken uit de bezette gebieden en wat is de inzet hierbij van Nederland bij de Algemene vergadering van de VN?
8. Hoe ziet u de kloof tussen wat de meerderheid van de Nederlandse bevolking denkt over de genocide en wat de Nederlandse regering doet?
9. Zoals u weet is de Global Sumud Flotilla waaronder een Nederlandse boot op weg met haar vreedzame humanitaire missie naar Gaza. Israël heeft al gedreigd om de deelnemers als ‘terroristen’ op te sluiten. Wat gaat u doen om de Nederlanders te beschermen?
10. Wat is uw reactie op de de uitspraak van Herman Tjeenk Willink dat achteraf is gebleken dat de universele werking van internationale verdragen niet is gegarandeerd. Wat betekent het selectief toepassen van internationale verdragen voor de houdbaarheid van de internationale rechtstaat?
Als Nederland niet zelf tot harde sancties komt, kiest het bewust voor medeverantwoordelijkheid bij genocide en apartheid. U handelt dan niet in onze naam. Er moet een einde komen aan de straffeloosheid van Israël. Wij verwachten dan ook binnen een week een reactie van u met antwoorden op onze vragen. We willen ook snel met u of een van uw vertegenwoordigers in gesprek over wat u wél gaat doen om de genocide en bezetting te stoppen.
Ineke Palm (0651111073) en Iman Fawzi
cc. Leden van de Tweede Kamer
Nog geen antwoord